Arabica ve Robusta Farkı
Arabica (Coffea arabica) daha yüksek rakımda yetişir; daha tatlı, aromatik ve asiditesi belirgindir. Robusta (Coffea canephora) daha dayanıklıdır; yaklaşık iki kat kafein içerir, daha acı ve gövdelidir.
Kahve bilgisi
Arabica ile robusta arasındaki farktan kavurma derecelerine, kahve saklamaktan su seçimine, kafeinden Türk kahvesinin tarihine; daha iyi kahve içmek için bilmeniz gerekenler.
Konu
Arabica (Coffea arabica) daha yüksek rakımda yetişir; daha tatlı, aromatik ve asiditesi belirgindir. Robusta (Coffea canephora) daha dayanıklıdır; yaklaşık iki kat kafein içerir, daha acı ve gövdelidir.
Kabaca: Afrika kahveleri (Etiyopya, Kenya) meyvemsi ve çiçeksi; Orta ve Güney Amerika kahveleri (Kolombiya, Guatemala, Brezilya) dengeli, karamel ve çikolatalı; Endonezya kahveleri toprak, baharat ve ağır gövdeli.
Yıkanmış (washed) kahve temiz ve berrak, asiditesi belirgindir. Natural (doğal) işlemde meyveyle kurutulan çekirdek tatlı, meyvemsi ve gövdeli olur. Honey ikisinin arasında, tatlı ve yuvarlak bir profil verir.
Açık kavrum çekirdeğin menşe karakterini (meyve, çiçek, asidite) öne çıkarır; orta kavrum tatlılık ve dengeyi; koyu kavrum ise kavrulmuş, acı-tatlı ve gövdeli tatları. Kafein farkı sanıldığından küçüktür.
Çiğ kahveyi tavada, fırında ya da ev tipi kavurucuda sürekli hareket ettirerek ısıtın. Yaklaşık 8–15 dakikada çekirdek sararır, kahverengileşir ve “birinci çatlama” duyulur. İstediğiniz renge gelince hemen soğutun, kabukları ayırın ve en az bir gün dinlendirin.
Nitelikli kahve, eğitimli tadımcılar tarafından standart bir protokolle değerlendirilip 100 üzerinden 80 ve üzeri puan alan, kusur oranı düşük ve menşesi izlenebilen kahvedir.
Konu
Kahveyi hava almayan, ışık geçirmeyen bir kapta, serin ve kuru bir dolapta saklayın. Çekirdek alıp demlemeden hemen önce öğütün; buzdolabından kaçının, uzun süreli saklama için kapalı paketleri dondurucuda tutun.
Kokusuz, klorsuz, orta mineralli bir su kullanın. Specialty Coffee Association'ın hedef değerleri: toplam çözünmüş mineral ≈150 mg/L, kalsiyum sertliği ≈68 mg/L CaCO₃, alkalinite ≈40 mg/L, pH ≈7. Saf (distile) su ve çok sert su önerilmez.
Mümkünse bıçaklı değil çarklı (burr) bir öğütücü seçin; tanecikleri eşit boyutta kırar. Filtre ve French press için iyi bir manuel ya da giriş seviyesi elektrikli öğütücü yeterlidir; espresso ve Türk kahvesi çok ince ve hassas ayar ister.
Soğuk tam yağlı sütle başlayın. Buhar çubuğunu yüzeyin hemen altına yerleştirip birkaç saniye hava verin, ardından çubuğu biraz derine indirip sütü döndürerek 55–65°C'ye kadar ısıtın. Potu tezgâha vurup çevirin ve hemen dökün.
Önce ne içeceğinize (sade espresso mu, sütlü içecekler mi), ne kadar uğraşmak istediğinize ve bütçenize karar verin. Kaliteli bir espresso için makine kadar iyi bir öğütücü gerekir. Basınçta 9 bar yeterlidir; sıcaklık kararlılığı (PID), kazan tipi ve buhar gücü daha belirleyicidir.
Her kullanımdan sonra durulayın, haftada bir kahve yağlarını temizleyin, suyun sertliğine göre 1–3 ayda bir kireç çözün. Her zaman önce üreticinin kullanım kılavuzundaki talimatlara uyun.
Konu
Yaklaşık değerler: Türk kahvesi 50–70 mg, tek shot espresso 60–75 mg, 250 ml filtre kahve 80–140 mg, hazır kahve 50–70 mg, 250 ml cold brew 100–200 mg. Sağlıklı yetişkinler için genel referans günde 400 mg'dır.
Kafeinsiz kahve, kafeinin yeşil (kavrulmamış) çekirdekten su, karbondioksit ya da gıdaya uygun çözücülerle uzaklaştırılmasıyla elde edilir. Kafeinin yaklaşık %97 ve üzeri giderilir; bir kupada genellikle 2–5 mg kafein kalır.
Konu
Kahve 16. yüzyılın ortalarında Yemen ve Arap dünyası üzerinden İstanbul'a ulaştı. İlk kahvehanelerin 1554 civarında Tahtakale'de açıldığı aktarılır. 2013'te UNESCO listesine giren Türk kahvesi kültürü her yıl 5 Aralık'ta Dünya Türk Kahvesi Günü olarak anılır.
Kahve içildikten sonra niyet tutulur, fincan tabağa kapatılır ve 5–10 dakika soğuması beklenir. Fincan açılınca telvenin oluşturduğu şekiller; sap tarafı, dip ve kenarlar dikkate alınarak yorumlanır. Fal, geleceği bildirmez; sohbetin ve misafirperverliğin eğlenceli bir parçasıdır.
Kahveyi önce koklayın, sonra ılıdıkça birkaç kez tadın. Asiditeye (parlaklık), tatlılığa, gövdeye (ağırlık), tada ve bitişe ayrı ayrı odaklanın. Tanıdık yiyeceklerle benzetme yapın ve not alın.
Kahve dünyasında en sık geçen 50 terimin kısa tanımları. Harflere tıklayarak doğrudan ilgili bölüme geçebilirsiniz.